Nowości> Centrum prasowe

HemaBook, Rozdział 9: Jak zmienia się liczba eozynofili u pacjentów z COVID-19?

Mindray 2021-04-07

Czy profilaktyczne leczenie przeciwzakrzepowe jest często stosowane celem zapobiegania incydentom zakrzepowym w przebiegu COVID-19?

Czy istnieje związek między liczbą eozynofili, a monitorowaniem przeciwzakrzepowym u pacjentów z COVID-19?

Zdarzenia zakrzepowe u pacjentów z COVID-19

Zakrzepica okazała się istotnym powikłaniem wśród hospitalizowanych pacjentów chorych na COVID-19. Stan prozakrzepowy wywołany przez SARS-Cov-2 może objawiać się żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ), zakrzepicą tętniczą i rozsianym wykrzepianiem wewnątrznaczyniowym (ang. disseminated intravascular coagulation – DIC)[1]

W 28 badaniach klinicznych obejmujących 2928 pacjentów powikłania zakrzepowe wystąpiły u 34% pacjentów oddziałów intensywnej terapii, zakrzepica żył głębokich (ZŻG) u 16,1%, zatorowość płucna u 12,6% pacjentów, a powikłania te wiązały się z wysoką śmiertelnością[2]

Rysunek 1. Możliwe żylne i tętnicze powikłania zakrzepowe związane z COVID-19[1]

Leczenie przeciwzakrzepowe heparynami drobnocząsteczkowymi u pacjentów chorych na COVID-19

Heparyna drobnocząsteczkowa (ang. Low-molecular-weight heparin – LMWH) i heparyna niefrakcjonowana (ang. Unfractionated heparin – UFH) są zalecane przez Międzynarodowe Towarzystwo Zakrzepicy i Hemostazy (ang. International Society on Thrombosis and Haemostasis – ISTH) oraz Amerykańskie Towarzystwo Hematologiczne (ang. American Society of Hematology – ASH) w leczeniu zdarzeń zakrzepowo-zatorowych związanych z zakażeniem SARS-CoV-2. Szczególnie LMWH wykazuje silniejsze działanie przeciwzakrzepowe niż UFH.

Monitorowanie dawki LMWH

LMWH działa przede wszystkim na czynnik Xa. Z tego powodu aktywność LMWH jest monitorowana przy użyciu poziomu aktywności anty-Xa (AFXa) w surowicy zamiast czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT) (Rysunek 2)[3].

Rysunek 2. Mechanizm działania przeciwzakrzepowego LMWH[3].

Enoksaparyna jest jedną z najważniejszych LMWH. Poziom AFXa osiągnął szczyt 3–5 godzin po podaniu. Poziomy AFXa poniżej 0,2 IU/mL mogą zwiększać ryzyko ŻChZZ u pacjentów z COVID-19, ze względu na nadkrzepliwość[4].

Poziomy AFXa po podaniu podskórnym enoksaparyny

Rysunek 3. Zmienność AFXa w czasie dla każdej dawki enoksaparyny[4].

Liczba eozynofili w leczeniu przeciwzakrzepowym pacjentów z COVID-19

Dr Selma Ari stwierdziła, że zwiększona liczba eozynofili jest związana z poziomem subprofilaktycznej terapii przeciwyzakrzpowej u pacjentów chorych na COVID-19[5].

W wynikach badań laboratoryjnych jedynie liczba eozynofili i AFXa różnią się istotnie między grupą, w której stosowana jest terapia przeciwzakrzpowa w dawce subprofilaktycznej, a grupą, w której stosowana jest dawka profilaktyczna w momencie przyjęcia do szpitala (Tabela 1)[5].

Tabela 1 Wyniki badań laboratoryjnych przy przyjęciu do szpitala

Zmienna Grupa z antykoagulacją w dawce subprofilaktycznej (13 pacjentów) anty-Xa < 0,2 IU/mL Grupa z antykoagulacją w dawce profilaktycznej (67 pacjentów) anty-Xa > 0,2 IU/mL wartość p
WBC x 103 /mL 5,91 ± 1,31 5,54 ± 1,89 0.51
Neutrofile 3,57 ± 1,27 3,51 ± 1,71 0.91
Limfocyty 1,76 ± 0,60 1,54 ± 0,66 0.25
Eozynofile (%) 2,96 ± 2,55 0,90 ± 1,28 0,001
Liczba eozynofili 168,42 ± 147,25 50,32 ± 73,42 0,001
Płytki krwi x 103 /mL 232,00 ± 62,21 197,57 ± 57,87 0.06
CRP (mg/L) 12,18 ± 16,66 25,12 ± 31,04 0.08
Fibrynogen (mg/dl) 367,08 ± 134,97 410,00 ± 117,34 0.24
D-dimer (µg/mL) 0,57 ± 0,38 1,21 ± 3,35 0.50
PT 11,55 ± 0,91 11,82 ± 1,92 0.62
aPTT (s) 23,25 ± 3,24 25,62 ± 8,45 0.32
INR 0,95 ± 0,06 0,96 ± 0,19 0.89
Poziom wyjściowy
anty-Xa (IU/mL)
0,18 ± 0,06 0,43 ± 0,23 <0,001

Parametry, dla których p<0,05 zapisano kursywą

Analiza laboratoryjna zebrana przed wypisem pacjentów wykazała, że liczba eozynofili w grupie terapii przeciwzakrzpowej subprofilaktycznej była wyższa niż w grupie terapii przeciwzakrzpowej profilaktycznej, natomiast AFXa było niższe w grupie terapii przeciwzakrzpowej subprofilaktycznej (Tabela 2)[5].

Tabela 2 Wyniki badań laboratoryjnych przed wypisem ze szpitala

Zmienna Grupa z antykoagulacją w dawce subprofilaktycznej (13 pacjentów) anty-Xa < 0,2 IU/mL Grupa z antykoagulacją w dawce profilaktycznej (67 pacjentów) anty-Xa > 0,2 IU/mL wartość p
WBC x 103 /mL 6,25 ± 0,82 5,55 ± 1,95 0.08
Neutrofile 3,81 ± 1,14 3,26 ± 1,58 0.08
Limfocyty 1,81 ± 0,69 1,79 ± 0,78 0.52
Eozynofile (%) 3,06 ± 1,49 2,07 ± 1,92 0,001
Liczba eozynofili 182,49 ± 95,81 112,18 ± 102,54 0,009
Płytki krwi x 103 /mL 264,42 ± 117,14 226,94 ± 89,08 0.25
CRP (mg/L) 8,54 ± 11,47 19,45 ± 35,44 0.19
Fibrynogen (mg/dl) 377,33 ± 145,03 416,98 ± 148,71 0.31
D-dimer (µg/mL) 0,72 ± 0,77 0,78 ± 1,08 0.91
PT 11,72 ± 0,59 11,93 ± 1,28 0.65
aPTT (s) 22,34 ± 1,38 24,38 ± 3,58 0.01
INR 0,96 ± 0,05 0,98 ± 0,11 0.46
Kontrola poziomu
anty-Xa (IU/mL)
0,16 ± 0,04 0,53 ± 0,26 <0,001

Parametry, dla których p<0,05 zapisano kursywą

Eozynofile i zakrzepica

Eozynofil wywołuje agregację płytek krwi i tworzenie się zakrzepów poprzez produkcję głównego białka zasadowego (MBP) i peroksydazy eozynofilowej (EPX)[6]

Rysunek 4. Eozynofile wywołują agregację płytek krwi.

Enzymy uwalniane z eozynofili (peroksydazy, białka kationowe, neurotoksyny) mogą zmniejszać aktywność przeciwzakrzepową heparyny[7].

Rysunek 5. SF Cube na Mindray BC-6800

W niniejszej pracy, w grupie, w której stosowano terapie przeciwzakrzpową w dawce subprofilaktycznej, wysoki poziom eozynofili miał mniejszą aktywność antykoagulacyjną u pacjentów z grupy COVID-19. Liczbę eozynofili badano za pomocą automatycznego analizatora hematologicznego Mindray BC-6800. Dzięki zastosowanej w nim technologii analizy SF Cube można stworzyć trójwymiarowy skatergram (wykres punktowy), który może pomóc lekarzom lepiej identyfikować i różnicować populacje komórek krwi, zwłaszcza w celu wykrycia nieprawidłowych populacji komórek niewykrytych z zastosowaniem innych technik. Obecnie duża liczba parametrów uzyskanych na BC-6800 może być wykorzystana w diagnostyce klinicznej i badaniach naukowych. Dlatego też zachęcamy do dalszych badań nad COVID-19 z użyciem analizatorów hematologicznych Mindray BC-6200/BC-6800/BC-6800Plus/CAL 6000/CAL 8000.

Bibliografia:

[1] Godoy, L. C., Goligher, E. C., Lawler, P. R., Slutsky, A. S. i Zarychanski, R. Anticipating and managing coagulopathy and thrombotic manifestations of severe COVID-19. CMAJ 192, E1156-E1161, doi:10.1503/cmaj.201240 (2020).
[2] Jenner, W. J. i wsp. Thrombotic complications in 2928 patients with COVID-19 treated in intensive care: a systematic review. J Thromb Thrombolysis, doi:10.1007/s11239-021-02394-7 (2021).
[3] Lai, S. i Coppola, B. Use of enoxaparin in end-stage renal disease. Kidney Int 84, 433-436, doi:10.1038/ki.2013.163 (2013).
[4] Robinson, S. i wsp. Enoxaparin, effective dosage for intensive care patients: double-blinded, randomised clinical trial. Crit Care 14, R41, doi:10.1186/cc8924 (2010).
[5] Ari, S. i wsp. Elevated eosinophil count is related with lower anti-factor Xa activity in COVID-19 patients. J Hematop, 1-10, doi:10.1007/s12308-020-00419-3 (2020).
[6] Varricchi, G. i wsp. Reslizumab and Eosinophilic Asthma: One Step Closer to Precision Medicine? Front Immunol 8, 242, doi:10.3389/fimmu.2017.00242 (2017).
[7] Ames, P. R., Aloj, G. i Gentile, F. Eosinophilia and thrombosis in parasitic diseases: an overview. Clin Appl Thromb Hemost 17, 33-38, doi:10.1177/1076029609348314 (2011).